استئونکروز زانو

استئونکروز زانو

استئونکروز زانو (نکروز آواسکولار)، اختلال همراه با دردی است و زمانی اتفاق می افتد که خونرسانی به بخشی از استخوان فمور و یا تبیا مختل می شود. از آن جایی که سلول های استخوانی جهت سالم ماندن به جریان خون ثابتی نیاز دارند، استئونکروز می تواند منجر به مرگ مفصلی و آرتریت شدید شود.

در صورتی که استئونکروز در مراحل اولیه تشخیص داده شود، اقدامات درمانی مانند مصرف دارو به منظور تسکین درد و یا محدود کردن دامنه حرکتی، موثر واقع خواهد شد. در صورتی که این اختلال پیشرفت کند، جراحی جهت پیشگیری از بروز آسیب های بیشتر به استخوان و بهبود عملکرد مفصل در نظر گرفته خواهد شد.

استئونکروز زانو

استئونکروز زانو

آناتومی

زانو، بلندترین و طویل ترین مفصل بدن است و شامل قسمت انتهایی و تحتانی فمور (استخوان ران)، قسمت انتهایی و فوقانی تبیا (استخوان قلم پا) و پاتلا (کشکک زانو) می باشد. قسمت انتهایی هر سه استخوان با غضروف آرتیکولار پوشیده شده اند، ماده ای نرم و لزج که از استخوان محافظت می کند و مانع ساییده شدن استخوان ها بر روی هم حین حرکت می شود.

علت بروز استئونکروز زانو

استئونکروز و سیاه شدن زانو، نتیجه اختلال در خونرسانی به بخشی از استخوان می باشد.  در صورتی که این ناحیه به خوبی تغذیه نشود، استخوان درگیر می میرد و به تدریج از بین خواهد رفت. در نتیجه، از میزان مایع غضروفی ما بین استخوان ها نیز کاسته می شود و آرتریت ظاهر خواهد شد.

احتمال بروز این اختلال در تمامی سنین وجود دارد، اما عمدتا در افراد بالای ۶۰ سال شایع می باشد. خانم ها سه برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به استئونکروز زانو قرار دارند.

علت اصلی اختلال در روند خونرسانی به طور کامل مشخص نیست، اما برخی عوامل احتمال سیاه شدن سر استخوان را افزایش می دهند، که عبارتند از:

  • آسیب و صدمه. دررفتگی مفصل ران، شکستگی مفصل ران، و سایر آسیب ها و صدمات وارده به این مفصل، باعت اختلال در روند خونرسانی می شوند.
  • مصرف داروهای کورتونی. داروهای کورتونی، راه درمان بسیاری از بیماری ها مانند آسم و آرتریت روماتوئید هستند. گرچه ارتباط میان مصرف این داروها و مختل شدن روند خونرسانی کامل مشخص نشده است، اما تحقیقات نشان می دهند که مصرف داروهای کورتونی می تواند عوارضی را به همراه داشته باشد.
  • شرایط پزشکی. بیماری های مرتبط با چاقی، کم خونی داسی شکل و لوپوس
  • پیوند عضو. پیوند عضو به خصوص پیوند کلیه، احتمال بروز استئونکروز را افزایش می دهد.
  • مصرف بیش از حد مشروبات الکلی. مصرف بیش از حد الکل در دراز مدت، باعث رسوب چربی در رگ های خونی، بالا رفتن سطح کورتیزون و در نهایت، کاهش جریان خونرسانی به استخوان می شوند.

علائم و نشانه های استئونکروز زانو

احساس درد داخل زانو، اولین علامت استئونکروز زانو می باشد. این درد ناگهانی ظاهر می شود و با انجام برخی حرکات و یا آسیب های جزئی تشدید می یابد. با پیشرفت بیماری، انجام حرکاتی مانند ایستادن و یا تحمل فشار بر روی زانوی درگیر سخت خواهد شد.

برخی دیگر علائم و نشانه های استئونکروز زانو عبارتند از:

  • تورم در قسمت خارجی و جلوی زانو
  • حساس شدن نواحی اطراف زانو نسبت به لمس
  • محدود شدن دامنه حرکتی زانو

ممکن است چندین ماه طول بکشد تا بیماری پیشرفت کند. تشخیص این اختلال در مراحل اولیه، اهمیت بسیاری دارد.

معاینات بالینی

جهت تشخیص استئونکروز زانو، متخصص ارتوپدی ابتدا به بررسی سلامت جسمانی، سوابق پزشکی و علائم و نشانه ها می پردازد. هدف از معاینه زانو، بررسی موارد زیر می باشد:

  • تورم، گرمی و قرمزی مفصل
  • سفتی مفصل
  • محدوده دامنه حرکتی مفصل
  • میزان درد هنگام وارد آمدن فشار به زانوی درگیر
  • هر گونه علامتی از آسیب ماهیچه ها، تاندون ها و رباط های اطراف زانو

دکتر محمدعلی عنایت اللهی متخصص ارتوپدی و دارای فلوشیپ فوق تخصصی جراحی تعویض مفصل با بهره گیری از دانش روز دنیا به درمان بیماری های در زمینه ارتوپدی می پردازند. جهت تعیین وقت مشاوره و مراجعه به پزشک با شماره تماس ۰۹۲۰۳۰۰۸۵۲۰ بگیرید. همچنین برای ارتباط با دکتر به آدرس اینستاگرام دکتر محمدعلی عنایت الهی مراجعه نمائید.

تست های عکس برداری

اشعه ایکس. عکس برداری با اشعه ایکس، تصاویر دقیقی را از ساختار و تراکم استخوان ها در اختیار پزشک قرار می دهد. در مراحل اولیه بیماری، نتایج این تست طبیعی و نرمال خواهد بود.

MRI. تغییرات اولیه در استخوان که با اشعه ایکس مشخص نمی شود، با MRI به خوبی تشخیص داده می شود. این تست میزان درگیری استخوان در بیماری را نیز نشان می دهد.

درمان استئونکروز زانو

درمان استئونکروز زانو با توجه به موارد زیر در نظر گرفته می شود:

  • مرحله بیماری
  • میزان درگیری مفصل
  • علت بروز بیماری

درمان غیر جراحی

در مراحل اولیه بیماری، درمان غیر جراحی از سوی پزشک تجویز می شود. درمان هایی از قبیل:

  • مصرف دارو. داروهای ضد التهابی و غیر استروئیدی مانند ژلوفن و ناپروکسن، که به تسکین درد و تورم کمک می کنند.
  • کم کردن فشار وارده به زانو. در بسیاری از بیماران، کم کردن فشار وارده به زانوی آسیب دیده، روند تخریب را آهسته می سازد. در چنین شرایطی، استفاده از عصا و واکر هنگام راه رفتن، مانع وارد آمدن فشار به زانوی درگیر می شود.
  • فیزیوتراپی. فیزیوتراپی از جمله روش های غیر جراحی موثری است که به تقویت قوای عضلانی و بهبود دامنه حرکتی کمک می کند. در برخی موارد، آب درمانی نیز می تواند از فشار وارده به زانوی درگیر کم کند.
  • تغییر در میزان فعالیت ها. انجام یک سری فعالیت هایی که منجر به بروز درد در زانو می شوند، باید محدود شوند.

استئونکروز زانو

درمان جراحی

در مواردی که علائم و درد ناشی از این اختلال با درمان های غیر جراحی، بهبود نیابد، جراحی از سوی پزشک تجویز خواهد شد. روش های جراحی که در درمان استئونکروز زانو در نظر گرفته می شوند، عبارتند از:

  • دبریدمان آرتروسکوپیک. در این روش، قطعات استخوان و غضروف آسیب دیده از داخل مفصل و با استفاده از دوربین کوچک و ابزار جراحی برداشته و مفصل پاکسازی می شود. در جراحات جزئی، چندین حفره در استخوان های زیرین ایجاد می شود تا خونرسانی به استخوان بهبود یابد.
  • Core Decompression. در این روش، یک حفره بزرگ و یا چند حفره کوچک در داخل استخوان ایجاد می شود تا فشار کمتری به سطح استخوان وارد شود و کانال جدیدی جهت تغذیه رسانی به رگ های خونی جدید در زانوی درگیر ایجاد گردد.
  • گرافت استخوان و غضروف. Core Decompression معمولا با گرافت استخوان و غضروف جهت تولید مجدد استخوان سالم و محافظت از غضروف، انجام می شود. در گرافت استخوانی، بافت استخوانی سالم در ناحیه ای که نیاز باشد، کاشته می شود. این بافت ممکن است اهدایی (الوگرافت) و یا از استخوان بدن خود فرد (اتوگرافت) باشد.
  • کاشت کندروسیت اتولوگ. که شامل دو مرحله می باشد. در مرحله اول، پزشک با استفاده از روش آرتروسکوپی، بخشی از سلول های تولید کننده غضروف (کندروسیت ها) را از زانو بر می دارد. سپس، کندروسیت ها به آزمایشگاه فرستاده می شوند، به مدت شش ماه کشت داده می شوند تا سلول های بیشتری به دست آید.

در مرحله دوم، کندروسیت ها در ناحیه ای از زانو که غضروف کمی دارد، کاشته می شود. سلول ها در مفصل رشد می کنند و غضروف سالم جایگزین غضروف آسیب دیده خواهد شد.

  • استئوتومی. در این روش، بخشی از استخوان تبیا و یا فمور، جهت کاهش فشار وارده به ناحیه درگیر، برداشته می شود. با این کار، از شدت درد کاسته می شود و عملکرد زانو نیز بهتر خواهد شد.
  • تعویض مفصل زانو (یک طرفه و یا کامل). در صورتی که میزان پیشرفت بیماری به حدی باشد که استخوان تخریب شده باشد، جراحی تعویض مفصل زان توصیه می شود. در این روش، استخوان و غضروف آسیب دیده برداشته و مواد پلاستیکی و فلزی به نام پروتز، جایگزین می شوند.

نتیجه گیری

در بسیاری از بیماران، درمان استئونکروز منجر به تسکین درد و بهبود عملکرد مفصل خواهد شد. نتایج درمان در هر بیمار متفاوت است و به عواملی از قبیل مرحله بیماری و نوع درمان بستگی دارد. پزشک با بیمار در خصوص نتایج درمان در موقعیت های خاص به بحث و گفتگو خواهد پرداخت.

برای کسب اطلاعات بیشتر به متخصص ارتوپدی خوب در تهران مراجعه نمایید.

پاسخ

پنج × یک =

Call Now Button